De volgende film is aanzienlijk gewijzigd t.o.v. Het 3D-origineel.
Talrijke beelden zijn tot 2D-formaat herwerkt.
Ik geloof dat er dingen kunnen gebeuren,
van zulke intensiteit,
dat ze weerklinken door de tijd heen,
als 't ware een echo creëren.
'T Verhaal van de Titanic is heel persoonlijk voor iedere persoon die 't hoort,
bijna als 'n bijbels verhaal. Dit reusachtige schip, al die mensen
in volle oceaan, 's nachts, de ijsberg, de waarschuwingen.
Hoe zou 't geweest zijn om erbij te zijn in die noodlottige nacht?
Geesten uit de Afgrond
Ik wist dat Jim ging teruggaan naar de Titanic. Hij had ervan gesproken
dat hij nog 'n expeditie wou ondernemen sinds hij de film gemaakt had.
Hij had me terloops uitgenodigd,
maar ik vermoed dat ik niet echt serieus overwoog dat ik ook echt zou gaan.
Dag. Spreekt u Engels?
Geweldig. Ik ben op zoek naar m'n kamer, m'n hut.
Dank u, dank u.
Maar toen hij ook echt zei: 'Nee, ik wil echt dat je meekomt
en 't zelf ervaart en 't allemaal in je opneemt',
moest ik wel gaan.
De Keldysh is 's werelds grootste vaartuig voor wetenschappelijk onderzoek,
en alle activiteit aan boord is gericht op de Mirs
en wat ze moeten verwezenlijken op de oceaanbodem.
Ze nemen hun werk uiterst serieus op. Alles wordt gecheckt en opnieuw gecheckt,
net als bij 'n ruimtemissie.
Mijn naam is Lewis Abernathy en ik ben 'n onderwaterexplorateur.
Ik probeer nu al zeker wel 10 jaar 'n lift te krijgen omlaag naar de Titanic.
Mijn naam is Lori Johnston. Als microbiologe ging ik over de roestculturen.
Hij is spiraalsgewijs gezonken en spuwde 't hele eind naar omlaag voorwerpen uit.
Mijn naam is Charles Peligrino.
Ik was één der historici en biologen op de expeditie.
We zijn geneigd 't door 'n 20ste-eeuwse bril te bekijken.
Ik ben Don Lynch, en ik bestudeerde 't verhaal van de Titanic
aan de hand van de getuigenissen van passagiers en bemanningsleden.
Mijn naam is Ken Marshall.
Ik bestudeer de Titanic nu al meer dan 3 decennia.
Door deze jarenlange studie ben ik 'n soort visueel historicus geworden over 't schip
en z'n structuur en z'n voorkomen.
'T Was 'n verbazingwekkende expeditie in termen van
al deze ultramoderne technologie
die we voor de eerste keer gebruikten voor 't camerasysteem.
De ROV's waren verbluffend, echte spitstechnologie.
Zorg voor belichting waar ik naar binnen ga. Ik ga deze voorste hutten verkennen.
Er is geen script, we weten niet wat we gaan zien of tegenkomen.
Van vitaal belang voor diepzeefotografie is de belichting.
Je komt er overheen hangen en belicht heel dit gedoe hierbeneden. Snap je?
Er voer ook 'n zusterschip mee, de EAS.
De EAS had zo'n reusachtige belichtingskandelaber, Medusa genaamd.
De bedoeling was om deze te laten zakken tot boven 't wrak om 't dan te belichten
ongeveer als maanlicht.
Er was nergens 'n handboek voor. Niemand had ooit eerder
zoveel elementen gecombineerd tot één enkele duikoperatie op deze diepten.
We verlegden de grenzen van de technologie.
Wat wel ietwat griezelig was, gezien 't lot van 't schip dat we waren komen exploreren.
Hier is 't allemaal gebeurd.
'T Zou 'n stuk oceaan zonder meer kunnen zijn,
maar 't heeft iets speciaals als je weet dat dit de plek is en 't wrak daarbeneden ligt.
Waarom net dit scheepswrak? Waarom niet de Lusitania?
Waarom niet de Morro Castle of de Atlantic?
Ze zijn allemaal goed, maar waarom dit? - Bekijk de voordelen.
Het grootste schip ter wereld, zijn maidentrip,
de bedrijfsvoorzitter en constructeurs aan boord.
Het loopt op 'n ijsberg en zinkt zo langzaam
dat de dramatiek een toppunt bereikt. Dat heb je bij andere wrakken niet.
Het is een Griekse tragedie, maar dan echt.
Het was zo mooi, er is met zoveel energie aan dit schip gewerkt.
Het toppunt van menselijk vernuft en maritieme architectuur.
En dat moet je dan 4 dagen na de afvaart uit Engeland verliezen.
Dat maakt deel uit van de vreemde aantrekkingskracht ervan.
Logischerwijs had zoiets nooit kunnen gebeuren.
Het schip ligt op de zeebodem als een eeuwigdurend gedenkteken.
Nu kunnen we dat monument bezoeken en over de gebeurtenis getuigen.
Als we het binnenin willen exploreren,
moet dat nu, want over vijf jaar is er misschien niks over.
Vijf jaar geleden was de technologie er niet, we moesten ze maken.
Maandag, 20 augustus 2001.
Morgen dalen we twee en 'n halve mijl af in 't kille, donkere schimmenrijk
om met eigen ogen de Titanic te aanschouwen die geknakt op de zeebodem ligt.
Hoe bereid je je voor op zo'n ervaring?
Oké, duik 1. Dat worden dan
JB en Bill in de Mir 2, en ik en Vince in de Mir 1.
Piloten zijn Genya... Mir 2, Anatoly... Mir 1.
Hier is jullie controlelijst. Je testament opmaken,
zorgen dat je verzekering betaald is, 'n laatste brief naar de familie...
Dat zijn 't soort dingen waar je aan denkt.
Volgende halte: Titanic. - Goeie jacht, vent.
Rock-'n-roll!
'T Moment der waarheid.
Tot weerziens in de zonneschijn.
Aan boord gaan van 'n duikboot voor 3 man,
om dan 3,8 km af te dalen naar de bodem van de Noord-Atlantische Oceaan
was 'n tikkeltje avontuurlijker dan me lief was.
Zuurstof? - Ja.
Goed zo. Zorg vooral dat je die aanzet.
Ik snap nu dat je hier misselijk kan worden.
Kijk hoe de kleuren veranderen...
Dat ging snel.
Hier lees je de zuurstof af, hè? - Ja, 't staat op 21.
Dus 21 is goed. Maar stel dat 't lager gaat dan, zeggen we, 19...
Naar welk cijfer moet je dan uitkijken?
19 is ook goed.
Maar als 't lager dan wát gaat?
Vind jij de batterij normaal klinken?
'T Gaat nogal traag. Is dat normaal? - Ja, normaal.
Maar als er 'n echte noodsituatie is en alles valt uit...
Ik heb gehoord dat je in zo'n geval kan afhaken, de hoofdbatterij dumpen.
Ja, we hebben vele mogelijkheden.
Ik hoop wel dat we de batterij nooit moeten dumpen,
want ze is peperduur. - Hoeveel?
Ze kost 250.000 dollar.
Neem je ook 'n cheque aan?
2.000 meter? - Ja.
Dat is redelijk diep.
Scheelt er wat? Alles oké? - Ja.
Da's handig. - Licht en doeltreffend.
Smeekt om problemen op te lossen. - Mooi.
Mir1, dit is Mir 2.
Wat is jullie diepte? Over.
Mir2, dit is Mir 1.
Onze diepte bedraagt 3.353 meter.
Ik zie jullie op de bodem. Jim uit.
Ik zie de bodem. De bodem!
Zie je 'm? - Nauwelijks.
De oceaanbodem! Bekijk dat!
Bekijk dat...
Lijkt wel de donkere kant van de maan.
'T Was niet enkel 't idee van je vertrouwen te stellen in deze kleine duikboten
en naar de bodem van de zee te gaan,
deze duizenden tonnen druk op je, maar ook waar we precies naartoe gingen.
Waar we naartoe gingen.
Je zal steeds meer wrakstukken gaan zien. Kijk, daar!
Kijk, daar ligt porselein. Zie je?
Ja, we hebben 'm. Wil je de Titanic op de sonar zien? Je zal dit enig vinden!
Kijk, daar heb je 'm!
50 meter recht vooruit.
Bill, dat is de boeg!
Bekijk dat toch.
Mijn God, daar heb je 'm.
Wat 'n gezicht, wat 'n gezicht!
Medusalicht 'm op.
Bekijk dat toch.
Man, toch.
Nu krijg je pas 'n idee van de omvang van dit ding. Mijn God!
Dit was de Titanic, de legendarische lijnboot
die in z'n graf ligt op de bodem van de Noord-Atlantische Oceaan.
Je benadert 'm met ongelofelijke eerbied.
Kijk, Bill, 't boeganker,
de bakboordkant nog in goeie staat. - Man, dat is ongelofelijk.
Bekijk dat toch.
Hij zit helemaal ingegraven tot aan 't anker.
'T Is te gek dat je zomaar boven 'm hangt.
Je kan 'm bijna aanraken.
We zitten vlakbij de ankerkraan. Daar, zie je ze?
Kijk, hier... hier. - O, ja.
Oké, in orde.
Ik wist dat we dicht bij de Titanic gingen geraken, maar niet zó dicht.
De ervaring van je in één van de Mir- duikboten te bevinden,
is bijna als 'n astrale projectie,
en de manier waarop je eromheen zweeft,
is echt 'n etherische, 'n soort geestelijke ervaring.
Kijk, je kan omlaag in 't vrachtluik kijken,
de donkere dieperik in.
Daar heb je de deur naar 't kraaiennest.
Dus hij moest in de mast naar omhoog klimmen om in 't kraaiennest te geraken.
Op die eigenste plek stond Fleet toen hij de ijsberg zag.
IJsberg recht vooruit!
Ik kan de elektrische kraan aan bakboordzijde zien.
Wat is dat? - 'N Hek, 'n gesloten hek.
De officieren deden 't op slot om de tussendekspassagiers beneden te houden.
Ik was er gewoon overheen geklommen.
Daar was de brug en daar heb je de telemeter.
De helmstok, de helmstok van 't schip!
Stel je voor hoe 't was die nacht op de brug.
Eerste stuurman William Murdoch is van wacht.
Kwartiermeester Hitchens staat aan 't wiel.
Murdoch die razendsnel moest beslissen.
IJsberg recht vooruit! - Hij kan naar links of naar rechts gaan.
Hard stuurboord! Vlug wat!
Helmstokken hard omgegooid!
Murdoch staart ineens naar 'n ijsberg, recht in 't vizier.
Hij weet hoeveel passagiers er aan boord zijn,
hoe weinig reddingsboten er zijn en in welk groot gevaar 't schip verkeert.
Jeetje, dat is geschiedenis daarbeneden. We zijn in voeling met de legende.
Net 'n klip die steil de afgrond in gaat.
Mir2, attentie. We komen terug naar boven.
Vooruit.
Laten we de Titanic eerst verlaten voor we de lichten uitdoen.
De Titanic is ons vandaag goedgezind geweest.
Vaarwel, Titanic.
Dag, Bill. - Dag, Sergei.
Welkom op de Keldysh.
Wat 'n rit!
De boeg zit zo diep ingegraven, je hebt geen benul hoe diep,
en als je dan heel die muur ziet neergaan, ziet wegzinken in 't niets,
zelfs met de lichten van Mir 2 aan,
dan sta je perplex over de omvang van dit ding.
Wat 'n opwindend werk.
We verkenden de Titanic met nieuwe technologie
en deze ongelofelijke nieuwe camera's.
Al in 'n duikboot gezeten? - In Disneyland.
Dit is anders. - Heel anders.
Veel geluk. - Tot straks.
Bij deze duiken is iedereen zo belangrijk...
Ik wil zoveel mogelijk informatie indoen,
zowel historisch als visueel, als ik hier kan opnemen.
Je hebt hier historici, wetenschappers. Er heerste 'n grote kameraadschap.
Ik heb de hele tijd gegild als 'n meisje, gehuild als 'n baby.
De ROV's waren fascinerend. Eerst werden ze nog bot 1 en bot 2 genoemd,
maar uiteindelijk werd 't Jake en Elwood.
Ik ben Mike Cameron, de ontwerper van de ROV.
'T Tuig heeft iets weg van 'n klein wezen.
'T Heeft 'n brein, 'n computer aan boord.
'T Heeft ogen en 'n stel camera's vooraan.
Je bent erin, jongen. Je bent binnen.
'T Bezit zoveel karakter dat 't bijna leeft.
'T Echt revolutionaire eraan is de vezeloptische spoel.
'T Is net 'n spin die 'r eigen zijde uitspuwt.
Hier naar binnen, deze kamers verkennen, dan weer naar buiten.
Als deze bots werkten zoals we hoopten,
zouden we door heel 't schip kunnen gaan.
Na 3 jaar zijn de bots klaar voor de Titanic.
Mir1, Jake komt nu uit z'n schelp.
Daar heb je 'm.
We keken zo geconcentreerd naar 't scherm dat ik al heel gauw
vergat waar ik was.
De ROV was onbewust onze ogen geworden.
Hier gaat 't dan allemaal om: Rondtoeren op 12.000 voet.
Jeff, stand-by. We lanceren zo meteen bot1, alias Elwood.
Besturing,
COM-link energie camera.
We kunnen nu wel, denk ik.
Elwood komt naar buiten.
Cool...
Dat ziet er goed uit, Elwood.
Zeg 'm te gaan, we treffen 'm wel in 't centrum van 't grote trappenhuis.
We treffen je in 't centrum van 't grote trappenhuis.
Begrepen.
'T Grote trappenhuis van de Titanic
was volgens mij 't pronkstuk van 't schip.
En de smeedijzeren koepel erboven was gewoon schitterend.
'T Is echt 'n zegen dat deze trap in stukken brak en naar buiten dreef,
want nu is 't binnenste van 't schip gemakkelijk te betreden.
Wat is Elwoods positie?
Vlak boven je. Maken ons klaar voor afdaling. Over.
Oké, we zien hem. In orde, we zien jullie.
Oké, ga langzaam verder.
We gaan langzaam voort.
Het is alsof je een helikopter bestuurt.
Ik wist dat de schoonheid van de grote trap weg was,
maar niemand wist wat we diep binnenin 't schip zouden aantreffen.
En afdalend, één. Je steekt de vloer van 't B-dek over.
Je kijkt 't C-dek binnen. Ga niet naar binnen.
Wacht instructies af. - Daar heb je 't D-dek.
Hij kan D-dek in.
Stand-by, Jeff. Je eerste manoeuvre zou zijn 't D-dek binnen te gaan.
Begrepen.
Klaar om naar binnen te gaan.
Hij zou op 't scherm moeten zijn.
In orde.
Zeg ze langzaam rechtdoor te gaan. - Langzaam rechtdoor.
Langzaam rechtdoor.
Zeg ze héél, héél voorzichtig te zijn.
Wees héél, héél voorzichtig.
Héél voorzichtig.
Ik denk dat we richting stuurboord gaan.
We zien een stuk verlichting.
Er zaten 4 of 5 lampen op. - We zouden naar rechts moeten.
Naar rechts, Jeff. En we gaan naar het bovendek.
Begrepen.
Het vaartuig doet 't voorlopig uitstekend.
Hoeveel afstand hebben we afgelegd?
Net geen 200 voet.
Ga tot bij die deurlijst.
God, we zijn binnen in de Titanic.
Zeg ze te vertragen. - Niet te geloven.
Zeg ze hun tijd te nemen. - Begrepen.
Ik kan 't nog steeds niet geloven.
Ik verwacht 'Cut' te horen en naar m'n trailer terug te gaan.
Ik raak hier niet uit om naar m'n trailer terug te gaan.
Ik moet mijn agent bellen.
Hier wordt 't wel wat eng.
Net Carlsbad Caverns daarbinnen.
Zit hij klem? Kan hij niet verder?
Links. - Naar links.
Ik draai.
Hij zit te dicht tegen de bodem. - Hoger, je zit te dicht tegen de bodem.
Begrepen.
Tjonge, dit is zenuwslopend.
Daar is iets. - Dat zijn de ramen.
Ramen, ramen. De ramen van de eetzaal.
Zeg dat we naar de ramen gaan. - Gaan naar de ramen.
Kijk 's aan. Niet te geloven.
Heel langzaam nu. Glas-in-loodramen.
Probeer je licht erop te richten.
Verbluffend, hè?
Doe je spot uit.
En maak 'n mooi beeld van de ramen. - Maak 'n beeld van de ramen.
Bekijk dat toch. Tjonge!
Prachtig, nog steeds intact.
Blijkbaar is 't glas nog heel, en zeker 't glas-in-lood is niet stuk!
De eetzaal eerste klas was één der fraaiste vertrekken aan boord.
Passagiers die daar aten,
waren John Jacob Astor en z'n vrouw Madeline die op huwelijksreis waren.
Helaas zou zij weduwe worden nog vóór 't einde van de reis.
We zijn niet langer in Kansas.
Je hebt 'n vriendje.
Sam! Sam komt even hallo zeggen.
Hij komt ons 'n rondleiding geven.
'Volg de gids.'
Net als in 'n sprookje, nietwaar?
'T Vakmanschap, die delicate schoonheid.
Dat mensenhanden deze ramen maakten, dat mensenogen
naar deze ramen keken.
En dan besef je dat je op 12.500 voet
onder 't zeeoppervlak zit.
Bekijk dat houtwerk toch.
Dat is allemaal hout, Genya, houtsnijwerk.
Dat deze dingen gemaakt door de mens zich in deze duistere afgrond bevonden,
waar ze niet op hun plaats waren.
Ongelofelijk! Wie zou dit gedacht hebben?
Dit is 'n droom die uitkomt voor mij.
Historisch belangrijk aan deze receptiezaal
is dat Elizabeth Lines, één der passagiers,
hier 'n gesprek opving tussen kapitein Smith en Bruce Ismay,
de eigenaar van de Titanic.
Ze hoorde Ismay Smith opdragen de Titanic 'n dag eerder
in New York te laten arriveren.
Ik denk dat wij de tijd van de Olympic gaan kloppen en 's ochtends aankomen.
We houden halt bij de ingang van eerste klas aan de stuurboordkant.
Tjonge, is dat niet prachtig?
Net of de tijd 't nog heeft verfraaid.
De hoofdingang naar eerste klas bevond zich op 't D-dek,
de Titanic had 2 grote valreepsdeuren
zowel aan bakboord- als aan stuurboordkant.
Door de ogen van de ROV
konden we de hekken in smeedijzer binnen de deuren zien.
Tot deze expeditie hadden historici
geen benul van wat er binnen die deuren zat. Nu weten we dat dus wel.
Aldus kwamen ze aan boord van 't schip.
Ze kwamen binnen door die deur, en dan via deze binnendeur.
In deze inkomhal
stond een grote buffetkast tegen de muur met porseleinen vaatwerk.
Het buffet was grotendeels weggerot,
maar de theekopjes en schotels waren nog steeds intact.
Ik wou dat ik die schoteltjes had kunnen meenemen.
Daar heb je de liften
en de schachten.
Bekijk dat toch.
Ik dacht dat ze het 'lift' noemden, maar het was een Amerikaans bedrijf.
'T Is net of je zo zou kunnen vragen.
Als je de liftdeuren bekijkt,
probeer je dan om te draaien en te kijken of je
de borden met de grote koperen letters kunt zien.
Dek A, B, C, D. Het eerste wat je ziet als je uit de lift komt.
Dat bord ligt vast neer, maar je weet nooit.
Het zou 'n klassiek beeld zijn, als er nog zo'n letter hangt.
Ken is gek op deze dingen.
Ik heb 't gevoel dat ik voor één man film: Ken Marshall.
En daar heb je 't, bingo! Zeg hen bingo.
We konden zien dat de A nog niet zo lang geleden gevallen was.
Die koperen letter was zwaarder dan de d-e-c-k.
Ik zie waar we zijn. We keken net D35 binnen.
We gingen erg methodisch te werk op onze zoektocht.
Dat moest wel, want zo'n wrak kan erg desoriënterend zijn.
'T Was griezelig.
D33 was de hut van Henry Sleeper Harper en z'n vrouw.
Bovenop de restanten van de kleerkast
ligt Henry Harpers bolhoed.
Gewoon 't idee dat we weten van wie hij was.
Kijk, daar heb je 'n soort glas. Misschien 'n spiegel.
'S Kijken of 't een spiegel is. Jawel!
We gaan onszelf kunnen zien.
A11 werd betrokken door Edith Russell.
Vóór ze in 'n reddingsboot stapte,
ging ze terug naar 'r hut om 'r 19 koffers af te sluiten,
omdat ze de stewards aan boord niet vertrouwde.
Jim was op zoek naar Molly Browns coupé.
We wisten min of meer waar die zich bevond,
en hij zocht naar 'n raam naar voren gericht.
De ROV is smal genoeg om daar door te kunnen.
Ik zag dat er glasscherven op de bodem van de vensterbank uitstaken.
Dat zou de tuier kunnen doorsnijden.
Ken Marshall zegt dat 't kan. - 'T Is 'n gok.
Niet doen, niet doen. Je gaat je tuier bovenop dat glas leggen.
Daar gaat ie. Hij is binnen!
Nu dat je binnen bent, is dat vast geen slecht idee.
Dat is geen koperen bed, maar 'n houten bed.
Dat is maar griezelig.
Ik weet niet, Molly Brown zei dat ze in 'n koperen bed lag,
maar ik zie er geen.
Molly Brown was me d'r eentje.
Zij en 'r man hadden hun fortuin gemaakt in de mijnbouw,
en ze wou per se aanvaard worden in de hoge kringen.
De tragedie van de Titanic maakte haar tot 'n legende.
Genya. - Ja.
Ik moet plassen. Ik kan 't niet lang meer ophouden.
Persoonlijk was ik 'n behoorlijk nerveus pisser.
Ik wil wat privacy, maar als je op 'n diepte van 4.000 meter moet gaan,
dan moet je gaan.
Oké?
Ik zal me omdraaien. Oké, bedankt.
Richt je lichten recht 't A-dek binnen. - Mijn God, bekijk dat toch, Tolya.
'N Koperen bed!
Misschien lag Molly Brown echt in 'n koperen bed, maar welke?
Ze hebben grotere en betere schepen gebouwd sedert de Titanic,
maaar ik weet niet of ze er ooit één zullen bouwen dat zo luxueus is.
En zelfs nu nadat hij 90 jaar op de oceaanbodem heeft gelegen,
is hij de schoonheid zelve.
Oké, we zijn binnen.
We zijn ergens op de promenade.
Jake is op het promenadedek.
We waren in een van de twee miljonairssuites op 't B-dek.
De promenade op 't B-dek was de 'privé-promenade'.
Dit waren de chicste en duurste suites aan boord.
In april 1912 kostte de overtocht meer dan 3.000 dollar.
Dat moet een stuk bekleding zijn.
Ja, dat is 'n deel van de Tudor-bekleding.
We zijn in de kamer. - Jake is binnen.
Dit is de suite van Bruce Ismay.
Dit is de kerel die 't schip verliet met nog steeds 1.500 mensen aan boord.
Wat 'n juweeltje!
We bevinden ons in de zitkamer en kijken naar de open haard.
Is 't niet verbazend dat dat lintdesign er nog steeds is,
deze kleine toetsen van elegantie.
Je voelt bijna de handen van de maker ervan.
Bruce Ismay was de grote baas van de White Star Line,
en hij was degene die 't idee van 48 reddingsboten verwierp.
Met minder ging ook, vond hij, zolang 't maar in orde was met de wet.
Dat is Smith z'n badkuip. - Kapitein Smith.
De kapitein van de Titanic nam destijds daar z'n baden.
Met z'n roze poepje zat hij daar in die kuip.
Kapt. Smith werd de 'Kapitein der Miljonairs' genoemd,
omdat hij zo populair was bij de 1ste-klaspassagiers.
30 jaar op zee, 'n perfecte staat van dienst.
Deze reis zou de kroon op z'n loopbaan worden.
Hij ging 't grootste en mooiste schip dat de wereld ooit had gezien
op z'n maiden voyage over de oceaan leiden en dan met pensioen gaan.
In de archeologie dragen wij deze geesten der verbeelding met ons mee,
en ik verbeeldde me min of meer Thomas Andrews daar op 't dek.
Thomas Andrews was de grote baas en president van de werf van Harland & Wolfe.
Hij bouwde en ontwierp de Titanic van de grond af en kende 't schip beter dan wie ook.
Hij plaatste davits op het schip.
Die zwenkten de sloepen naar buiten,
zwenkten terug en pakten een tweede sloep.
Hij noteerde eigenhandig in zijn notitieboek
hoeveel reddingssloepen er volgens hem voor het schip nodig waren.
Maar het werd afgewezen. Hij werd gedwongen
het opgelegde minimumaantal te accepteren. - Eentje tegelijk.
Andrews gaf om 't schip en z'n bemanning en reisde mee
om 'n hoop ultieme verbeteringen aan te brengen en te zorgen dat alles vlot ging.
Bestond er maar 'n manier om hem deze duikboten te laten zien
en hoe ze deze ongelofelijke robots naar binnen in z'n schepping stuurden.
Pas op voor het ijzer. - In orde.
Daar komt ie.
Langzaam vooruit.
We verkenden alledrie de voorste laaddeuren
en bereikten verscheidene bemanningsverblijven
die nooit eerder gefotografeerd waren.
Is dat D-dek? - Ik denk het.
Volgens mij heb je gelijk.
Inderdaad. En daar heb je de andere deur.
Rustig naar binnen. Rustig.
Hier is de trappenzaal. Ga recht erboven.
Nu waren we in 3de klas, de grote zaal
in de boeg, in het onderschip.
Deze zaal had niet veel om 't lijf,
ze was niet bepaald rijk versierd.
De bar aan 't ene eind, met de kraan nog aanwezig.
De tafelvoetstukken stonden er ook nog.
De tafel- en bankvoetstukken staken nog uit.
Het is wel leuk om zien. - Da's een heel grote tafel.
De plaats waar ze aten. - Hier zaten ze te kaarten.
Hier vierden de meeste passagiers uit 3de klas feest op zondagavond.
Het was ontroerend om het vertrek te zien
waar zovelen hun laatste gelukkige uren doorbrachten.
Er was een fonkelnieuwe, mooie auto
vastgesjord in het ruim.
We hebben enkele vrij goede historische projecties van hoe hij er nu zou uitzien.
We gaan van F-dek naar G-dek.
Stevige schotten, zoals beloofd.
Maar het is open. De auto zou amper herkenbaar zijn.
Slechts enkele voorwerpen zouden aangeven dat 't een auto is.
We waren op G-dek, we gingen het schot voorbij
en zijn nu op het koebrugdek.
Correct. Kantel de camera naar boven.
Naar boven. Ik wil wat ruimte zien.
Ik zie licht.
Misschien is dat de auto. - Ja.
Ik denk dat 't de auto is. - Dat is 'm.
Zo makkelijk kan 't niet zijn.
Da's de auto niet. We dénken overal auto's te zien.
God. - Ik zit te denken...
Het ziet er zo reëel uit. - Dat is een bumper.
Fantasie of niet, maar dat is een wiel en dat een bumper.
Dat is een koplamp.
We denken 'n auto te zien.
Nu we hier zijn, kunnen we 't best gewoon overal kijken.
Dat is een auto. Het is een auto.
Nee, da's een koffer.
Een rieten koffer. - Da's een wiel.
Het waren een paar interessante vormen.
Duidelijk door de mens gemaakte dingen, maar niets wat je 'n auto kon noemen.
We zouden tot helemaal voorin moeten kunnen geraken.
Zijn jullie binnen? Mooi zo!
Geweldig. Man, dit is fantastisch.
Tel de deuren rechts want zo oriënteren we ons.
Er zouden 2 deuren naast elkaar moeten zijn. De 1ste deur leidt naar de bak der stokers.
Wil je daar naar binnen? - Ja.
Dat is beslist de bak der stokers.
Bekijk dat! Tafel na tafel.
Je kunt de boeg zien. - Precies. De vorm van het schip.
Je kan je voorstellen hoe deze plek er precies uitzag.
De stokers zaten echt afgezonderd van de rest van de bemanning,
waarschijnlijk omdat zij 't smerigste werk deden.
En zo verbleven zij in de punt zelf van de boeg.
Ze hadden 2 wenteltrappen die hen naar de bodem van 't schip brachten,
naar 't ketelruim.
Beeld je in hoe je afdaalt naar de ovens van deze hongerige reus
om honderden mannen te vervoegen
die kolen scheppen in de gapende muilen van de ketels.
Maar eng.
Als je werk erop zit,
klauter je terug naar je benedendekse wereld in de scheepsboeg
waar je eet en slaapt, om dan weer helemaal te herbeginnen.
Zelfs hier voel je de hand van Thomas Andrews.
Boven aan een van de trappen vonden we 'n drinkfonteintje.
Deze kleine aardigheid moet bijzonder gewaardeerd geweest zijn.
Hier hebben we een plattegrond
die vrij goed illustreert wat die bewuste avond gebeurd is.
De Titanic was verdeeld in 16 waterdichte compartimenten,
afgesloten door 15 waterdichte schotten.
De witte lijnen hier.
Het schip was ontworpen om voor die tijd zo onzinkbaar mogelijk te zijn.
Het ergst denkbare was een aanvaring op de verbinding van 2 compartimenten
waardoor beide compartimenten zouden vollopen.
Het schip zou dan dieper liggen, maar veilig zijn.
Het was ook ontworpen
om te drijven met 3 van de voorste 5 compartimenten vol water.
Of de eerste 4 na elkaar
mochten nog onderlopen in een dramatische situatie.
Dat was het ergste wat ze konden bedenken.
Als ze op een rots of zoiets liepen,
werd dit stuk afgesloten en bleven ze drijven.
Met deze gecombineerde veiligheidsfactoren werd het onzinkbaar geacht.
Wat ze niet voorzagen, is wat die nacht gebeurde.
De Titanic raakte een ijsberg aan stuurboord,
de hele zijkant werd opengereten.
Het ene vrachtcompartiment na het andere liep vol, dan dit bagageruim,
vervolgens stookkamer 6 en ook 60 cm van stookkamer 5.
Het schip zakte tot 't punt waar 't zou gaan stabiliseren
toen het water de bovenkant van dit schot bereikte en de trappen overspoelde.
Via het dek liep het dan in het volgende compartiment.
Het was een mathematische zekerheid,
wat je ook deed, dat het schip verloren was.
Waar precies is het gebroken? - Het brak hier in tweeën.
Bij de derde schoorsteen en erachter.
De romp heeft hier een natuurlijke zwakke plek,
vlak boven de machinekamer, waar een grote luchtkoker zit
die de machinekamer van licht en lucht voorziet.
God, wat een geluid moet dat zijn geweest.
Wat een aanblik. Hoe moet dat geweest zijn!
Wat een genadeslag voor dit machtige schip.
De draaikolken hebben die vervorming veroorzaakt.
Mij treft vooral wat er van de achtersteven overblijft.
Je moet het zien als een vis die rustig voorbijzwemt,
en plots...
Weet je wat de vis zal gedaan hebben? 'Wow.'
Ons beste beeld is vast dat van de machines aan stuurboord.
Hier ergens.
Soms zie ik me hier om zo te stijgen.
Ja, dat is goed.
Soms verlies ik goede beelden
als Victor hier blijft.
Victor kan zich niet tegenover ons bevinden.
Anders schijnen zijn lampen in de camera.
Hij moet boven liggen, met de lichten naar beneden gericht.
Of zo. Misschien op die manier.
Probeer zoiets.
Als het water helder is, levert dat mooie beelden op.
De machines zijn suggestief. - Het roept de Titanic op.
Ze wisten dat ze gingen sterven.
Ze stierven niet met de elite, maar met de gewone mensen
terwijl ze de schade probeerden te beperken.
Dat is de stuurboordmotor.
Bekijk dat toch. Jakkes, man!
Bekijk de omvang van dat ding.
Blijf maar pannen want ik kom rond.
'T Geeft je 'n idee van de schaal,
als je die kleine bot naast die reusachtige sfinx van 'n motor ziet.
Als je de achterste sectie ziet waar hij in tweeën brak,
de twee zuigermachines die daar staan van wel 4 verdiepingen hoog,
dan zien ze er echt uit
als die tweelingsfinxen die de verboden tombe bewaken.
Wanneer historici de Titanic beschouwen,
denken ze aan de levens die verloren gingen.
Wanneer ik als wetenschapper 't schip bekijk,
kijk ik naar 't leven dat er nog steeds is.
De Titanic is nog springlevend.
Rusticals zijn bacteriën, microscopische organismen,
insecten die 't staal en 't binnenste van 't schip werkelijk opvreten.
Ik kijk naar 'n reling en denk:
'Bekijk die bacteriën, ze breken de Titanic af en voeren 'm terug naar de natuur',
maar dan ga je onmiddellijk terug en denkt aan degene die haar 't laatst vastpakte.
'N Favoriete passagier van me is Helen Kandee.
Ze had één van de eerste bestsellers van de eeuw geschreven met als thema:
Hoe 'n vrouw 't ver kan schoppen in 't leven zonder 'n man.
En zo reisde ze mee in 1ste klas op de Titanic.
En tijdens de allerlaatste zonsopgang die de Titanic ooit nog zou zien,
glipte ze stiekem naar de punt zelf van de boeg
om er in 'r eentje de zonsopgang te begroeten.
En ze schreef erover en hoe ze de kracht
en de schoonheid van dit schip aanvoelde.
En dat 't sterker was dan de natuur zelf,
misschien zelfs nog sterker dan God zelf.
En dan ineens voelde ze zich erg somber,
alsof ze iets heiligschennends had gedacht.
Lekker! Wat zit er allemaal in borsjt?
Wat zit erin? Wat is borsjt?
Kool, aardappelen en bouillon.
Anatoly heeft een liedje dat hij geschreven heeft
over de blauwe lucht die je ziet als je weer naar boven komt.
Het is heel toepasselijk omdat het iets is
wat je niet dacht dat je zou missen, en toch...
Het is lastig om op de Keldysh rond te lopen zonder aan de Titanic te denken
en een parallel te trekken.
Wat zou er gebeurd zijn als de technici niet op hun post waren gebleven
en de lichten een uur eerder
waren uitgevallen? De chaos zou absoluut zijn geweest.
Ik raakte goed bevriend met de technici.
Veel werd er niet gezegd,
maar het ging er heel hartelijk aan toe.
Vertel me, als we op volle kracht zouden varen
en plots belde men van op de brug: 'IJsberg!'
Of 'Dronken vissersboot op onze weg!' En ze luidden de alarmbel,
wat zou je dan doen?
Motoren stop.
Tijdens onze laatste afdaling troffen we interessante organismen aan.
In het schip, ja. Het heeft haast vleugels.
Zie je de vleugels?
Het vreemdste schepsel dat we daarbeneden zagen,
noemden we de 'vleugelvleermuis'.
Bij mijn weten is het nog niet geïdentificeerd.
Er zijn daar verscheidene schepsels die de wetenschap nog niet kent, denk ik.
Omdat de Titanic zoveel belangstelling wekt,
stelde hij ons in staat heel wat research te doen.
Je kon gelatineachtige bacteriënwolken zien voorbijzweven
en vingerachtige structuren die van de plafonds naar beneden hingen.
Verstrengeld in het houtwerk zien we lavendelkleurige wormen,
vreemde kronkelende dingen, haast transparant soms.
Ze hebben een voorliefde voor mahoniehout.
We volgen hem.
Zelfs de vissen zien er anders uit dan die erbuiten.
In mijn ogen lijkt het alsof ze uitsluitend in het schip leven.
In de liftkoker. - Hij weet waar hij naartoe gaat.
Niet te geloven.
Ik had niet gedacht dat ik de ketels zou zien.
Ik wist niet dat we de boeg uit deze hoek benaderden.
We zijn er ontzettend dicht bij.
Er zit een stoompijp boven je, voorzichtig dus.
Is het zo dichtbij wel veilig? - Waar ben je bang voor?
Als ons wat overkomt, is je werk morgen miljoenen waard.
Geweldig, daar heb ik wat aan.
Ik zie iets fonkelen. Recht voor ons.
Het zijn fluiten. Fluiten van de schoorsteen.
God, recht onder me.
Kijk daar. Wat is dat?
Het lijkt wel een valluik. Dat is het.
Ik denk niet dat we er al een gezien hebben. - Ik wel.
Dat is luik 1, dat eraf knalde toen het schip de bodem raakte.
Het werd tot voor het schip geknald.
God, hier ligt een glazen karaf.
Moet je zien. - Niet te geloven dat die 't overleefde.
Het is een waterkaraf uit de eerste klas.
Ik was vrij kalm tijdens de afdaling.
Door m'n patrijspoort zag ik duidelijk die vrouwenschoen liggen.
Hij was perfect bewaard en was dichtgeregen.
En ik ging van: 'Mijn God, dat is iemands grafteken.
En dat is 't enige grafteken dat ze hebben.'
Je ziet, we naderen de davit.
Ja, davit nummer één.
Dit was reddingsboot één, waarin Sir Cosmo en Lady Duff Gordon waren ontkomen
met nog 10 anderen, daar waar er plaats was in de sloep voor zeker nog 2 dozijn meer.
De wet van de zee wil dat vrouwen en kinderen
eerst gaan als je 'n schip evacueert.
Aan bakboordkant vatte 2de stuurman Lightoller dat op
als vrouwen en kinderen alleen,
en liet alleen vrouwen en kinderen in de sloepen
met zo weinig mogelijk bemanningsleden om ze te besturen.
Papa! - Wees maar niet bang.
Aan de andere kant van 't schip probeert Murdoch
de sloepen zo snel mogelijk te water te laten
en duwt er mannen, vrouwen en kinderen in van 1ste klas, 3de klas...
Mag ik instappen? - Ja, maar vlug wat.
Laat maar zakken!
Bijna 2/3 van al wie 't overleefd hebben, hebben dit aan Murdoch te danken.
Zo houden! Links en rechts samen!
Toen we met de ROV 't A-promenadedek betraden,
zag dat er echt vertrouwd uit:
'N lang, verreikend open dek. De helft ervan, open,
't voorste eind ingesloten door grote glazen ramen.
Dit is de plek waar zij wandelden.
John Jacob Astor stopte Madeline Astor
in de reddingsboot door één van die ramen daar.
En omdat ze 5 maanden zwanger was, vroeg hij Lightoller:
Mag ik m'n vrouw vergezellen? - Nee, meneer, alleen vrouwen en kinderen.
Hier, lieveling, neem deze.
En hij zei dat hij 'r zou weerzien in NY.
Ik heb hier al vaak aan mijn familie gedacht.
Al die afdalingen houden wel enig risico in.
Een berekend risico, maar het idee
om op het dek te staan en te zeggen: 'Ik hou van je,
ga in de reddingssloep, maak je geen zorgen, papa komt zo'...
Dat moet een marteling zijn. - Je familie voorliegen dat alles oké is.
Je stoer houden.
Ik denk dat het ook te maken heeft met je persoonlijkheid.
Al van toen ik een tiener was, stel ik me de vraag
hoe ik het zou hebben verdragen?
Zou ik de moed hebben gehad bij de mannen te blijven?
Zou ik dat hebben gekund?
De manier waarop we het beeld
van de Titanic romantiseren... Het was een romantisch tijdperk.
Je plaatst jezelf bij de mannen die daar waardig achterblijven,
terwijl je niet weet hoe je op dat moment zou hebben gereageerd
als je het niet zelf hebt meegemaakt. - Precies.
Zie je die deur? Dat is de toegang tot de eerste klas.
Daar op die open plek moet 't orkest hebben gespeeld.
Het orkest moet hier zijn beginnen spelen.
Bij 't orkest denk je natuurlijk aan hun heldhaftige gedrag,
hoe ze daar stonden te spelen, wel wetende dat al de anderen
in de reddingsboten stapten, behalve zij,
en hoe kalmerend hun muziek op iedereen werkte.
Oké, dit hier zou de marconistenhut moeten zijn.
Iedereen weet welke belangrijke rol de marconizender die nacht speelde.
Eerste marconist Jack Phillips
en tweede marconist Harold Bride werkten achter elkaar tot 't einde toe.
Je moet dat nieuwe SOS-signaal 's proberen.
'T Is misschien de laatste keer dat 't kan.
Tijdens de laatste momenten van 't zinken was de stroom aan boord onstabiel geworden.
Harold Bride bevond zich in de stille kamer
waar hij probeerde te compenseren voor dit stroomverlies.
Tot onze grote verbazing staan
de hendels, de instellingen die nog steeds zichtbaar zijn op deze twee veldregulateurs,
nog steeds in dezelfde positie als waarin deze man ze op 't laatst aanbracht.
Ze getuigen nog van dat menselijk contact.
Trekken! Samen trekken!
Veel sloepen waren halfvol te water gelaten.
Keer terug naar 't schip!
We moeten terug. - Nee!
'T Gaat nu om ons leven. Roeien!
We worden naar beneden gezogen als we niet voortmaken.
De Titanic is 'n toneelstuk waar God zegt: 'Je krijgt 21/2 uur
om de rest van je leven op te voeren. Wat wordt 't?
Zal je 'n held zijn, of 'n lafaard?'
Tijd voor nog één spel. Poker, 5 kaarten de man.
Zou je vechten om te overleven,
zou je gedwee je plaats innemen tussen de mensen die verbannen waren naar 3de klas,
en geduldig afwachten tot iemand 't hek openmaakt en je doorlaat?
Wat zou je doen? Hoe zou je reageren?
Maar best dat de meesten van ons nooit die test zullen moeten ondergaan.
Zijn er nog vrouwen en kinderen?
Iemand anders dan? Nog iemand anders?
Vlug dan! Vlug!
Bruce Ismay is de kerel die verantwoordelijk was,
en toch overleefde hij 't, terwijl anderen omkwamen.
Ik weet niet wie zich die nacht 't rotst voelde.
Bruce Ismay, omdat hij in de reddingsboten zat,
of Thomas Andrews, omdat hij die beslissing niet harder aangevochten had.
Er heerste 'n volstrekte verwarring, je reinste chaos
toen die laatste boten werden neergelaten.
Achteruit!
Alleen vrouwen en kinderen!
Het werd lastig in sloep 11, waar ze geen volwassenen in toelieten.
Ze dwongen vrouwen te kiezen of ze hun kinderen zouden verlaten.
Ze namen alleen de kinderen omdat er te veel mensen voor de sloepen waren.
Sommigen zeiden: 'Ik ga niet zonder mijn kinderen en ik blijf niet achter.
Ze gaan niet zonder mij.'
Ze waren te talrijk, maar dankzij de kalme zee haalden ze 't.
Er waren meer dan 70 mensen, maar het water was voldoende kalm.
De sloep zal diep hebben gelegen. - De rand stak nog zo ver uit.
Je kon je hand zo in het water houden.
Op 't einde zelf probeerde Murdoch nog opvouwbare
boot A van 't dak te halen terwijl 't schip onder hen wegzonk.
Ze zwengelden de davits terug om de boot over de kant te sleuren,
maar 't was te laat.
Davit nummer één staat nog in diezelfde positie,
als 'n stilzwijgend eerbetoon aan Murdochs toewijding en heroïsme.
Nadat al de sloepen weg waren,
keerden sommige van de 3de-klaspassagiers gewoon terug naar hun hutten.
Ze hadden geen hoop meer om te overleven en ze namen 't gewoon gracieus op.
'T Moet hard geweest zijn voor de overlevenden,
weten dat ze wellicht hadden kunnen teruggaan
om sommige van de mensen in 't water te redden nadat 't schip was ondergegaan.
Teruggaan zou zelfmoord geweest zijn.
1.500 mensen liggen hier in 't water en allemaal schreeuwen ze om hulp.
Ze vechten voor hun leven en ze hadden
met wel 50 à 100 tegelijk kunnen proberen aan boord te klimmen.
Ze zitten veilig in 'n reddingsboot.
Ze denken er eenvoudig niet aan om terug te roeien.
Ik kan niet geloven...
Vooreerst, hoe veilig ben je in 'n reddingsboot in volle oceaan?
In de zaak Titanic ga je je altijd afvragen
wat jij gedaan zou hebben als je op dat dek had gestaan,
maar ik vind dat heroïsme en karakter
wel altijd tot 't domein van 't individu zullen behoren, niet van de groep.
En dat zal nooit veranderen, denk ik.
Bij één van de latere duiken besloot Jim om terug te gaan naar 1ste klas op 't D-dek
en Mir 2 van de buitenkant licht te laten schijnen doorheen die glas-in-loodramen.
Genya, ben je klaar? Hier komt 't licht.
Mooi zo.
Perfect.
'T Was geleden van 14 april 1912 dat menselijke ogen
nog licht door die prachtige ramen hadden zien vallen.
Heel wat wastafels waren omvergevallen.
Toch was er één die nog altijd rechtstond,
en zo gebeurde 't dat iemand 'n slok water nam,
't glas neerzette en uit die kamer wegliep,
en 90 jaar later stonden dat glas en die karaf er nog steeds.
Verbluffend hoe in al die vernieling nog één voorwerp intact is.
Het verbindt je echt met de mensen. - Absoluut.
Je ziet nog steeds dingen waar mensen ze hebben achtergelaten.
Lampen die nog zijn ingedraaid.
Flacons met medicijnen nog steeds op hun plaats.
De voorwerpen die mensen hebben aangeraakt, brengen de beelden in je geest tot leven.
Dus we kijken hier aldus naartoe?
Ik moet meer stroom hebben. Komaan, kleintje.
We hebben 'n probleem, 'n lage batterij.
Er gaat iets vreselijk fout.
Gaan we dit ding verliezen? - O, mijn God.
Zijn we gecrasht? - We zijn uitgevallen.
En we drijven.
De flotatie moet minder, de opwaartse druk. Snel.
De batterij laat 't afweten.
Neem ons in beeld want onze stroom is uit.
Je gaat op de zoldering af, Jim.
Je zit tegen de zoldering.
We liggen stil, we hebben 'n lege batterij. - Oké, we houden je vanaf hier in de gaten.
'T Hele ding begaf 't. De batterijen lieten 't afweten.
Hoogst bizar. Als in 'Houston, we hebben 'n probleem'.
Alles ging schitterend
tot opeens 't hele systeem zomaar uitviel.
Ik moest met mezelf overleggen of ik wel 'n reddingspoging zou ondernemen,
want beter één kwijt dan twee.
Er is 'n manier om 't te redden.
Het is niet te ver van de trap. - Nee.
Eerst moeten we hem meer gewicht geven.
Gewicht met klittenband, onder de robot gaan,
het gewicht er tegenaan en 'm zo naar omlaag halen.
Dan haken we hem vast en halen hem daar weg.
Zeg het als ik te vlug ga.
We moesten Elwood redden, niet alleen omdat deze bots dure machines zijn,
maar ook omdat hij op 'n rare manier deel was gaan uitmaken van de bemanning.
Waar zit m'n kleine bot ergens?
Kijk daar! Dag, Elwood.
We probeerden gewichten aan de robot te hangen om hem naar beneden te halen.
Nu recht vooruit.
Wat was dat? - Lets wat viel, weet ik veel.
We komen onder hem te zitten, dus daalt ie misschien niet meteen.
Hou je klaar voor het losmaakmanoeuvre.
Hij zit erop. We hebben hem.
We moeten hieruit, wat er ook gebeurt.
Anders komen we niet thuis.
Ik ga naar buiten.
We zijn het contact kwijt.
Hij komt zo voorbijzweven, we kunnen 't net zo goed opnemen.
Daar komt ie.
Zeg maar dag met 't handje.
Zo'n twee uren na 't radiocontact met Jim
horen we over de radio: 'Zeg maar, vaarwel Jake.'
Vaarwel Jake?
Wat is er gebeurd? - Zeg op.
Afgebroken kabel.
Ik weet niet wat Jim moet hebben gevoeld. Eerst verliest hij z'n eerste robot,
dan verliest hij z'n tweede robot.
We hebben 't plafondscenario en 't vliegerscenario.
De twee voorziene manieren om ze kwijt te spelen.
Dan zien we de kabel naast ons langskomen.
Genya pakt de bedieningshendels van de grijparm,
hij pakt de kabel beet en begint hem om de grijparm te wikkelen.
Dit is eng. Weet hij wat hij doet?
Als hij afknapt...
God, ik kan het niet aanzien.
Je maakt me bang, Genya.
Het opwikkelen van de kabel duurde 35 minuten.
Steeds maar dezelfde draaibeweging van de arm.
Het duurt nu al 35 minuten.
Stoppen, stoppen, je hebt hem. Stop.
De volgende taak is een stuk klittenband
bovenop de robot met de grijparmen bevestigen
om de robot zo te trekken.
Je hebt hem.
Terwijl Genya trok, kwam de klittenband los
en heel even was de robot vrij.
Meteen dreef hij weer naar boven.
Hij is los, grijp hem beet!
Genya, de geweldigste machineoperator die ik ooit heb gekend,
pakte de robot met de grijparmen alsof 't zijn eigen armen waren
en haalt hem strak tegen de Mir aan. - Ik krijg hier grijze haren.
Hij heeft 'm in de garage.
We hebben ze allebei!
Garage dicht.
Goeie God.
Volgens mij verdient Genya opslag. - Iedereen hier krijgt 'n biertje van je.
Jij krijgt een hele brouwerij van me.
Dat was onvoorstelbaar. Echt onvoorstelbaar.
De ROV-afdeling was bijna werkeloos.
Was dat maf? - Het mafste wat ik ooit heb gezien.
Ik denk dat ik een jaar ouder ben geworden.
We zaten daar te kijken
hoe hij in de trappenzaal opsteeg en verdween.
En Genya maar wikkelen als een kind met een vlieger.
Knap werk.
De redding was halverwege. Het gewicht was bevestigd en toen hadden we 'n probleem.
We zagen het gewicht wel hangen,
maar ik weet niet of hij zakte.
'T Zou kunnen lukken met metalen haken, 'n soort lokaas
dat je in 't scherm ploft om 'm dan bij 't scherm eruit te trekken.
Ik zei dat we vlakbij waren.
Ga naar rechts om het rooster te pakken.
Kom op, schatje.
We hebben 'm. - Gelukt.
We hebben 'm. Nu wacht ik 'n minuutje...
even pauzeren...
Heel goed. Uitstekend. - We zijn halfweg.
Er bevindt zich niks voor hem uit.
Nog even. En ik denk dat we hem hebben losgemaakt.
Optrekken.
Optrekken, en ik denk dat we hem lossloegen.
Het zou toch zijn losgeraakt.
Goed. De vraag is of we nog 'n poging kunnen wagen.
Er is iets boven me. - Daar gaan we. Die is weg.
Tijd om toe te slaan.
Niet in 't midden, zo buigen we de haken nog.
Dat zag er goed uit. - Hem 'n beetje duwen,
dan helemaal naar rechts.
Zitten de haken er nog? - Negatief.
Even 'n ritje maken en kijken of hij meekomt.
Ik slinger op 'n rare manier. Dat betekent vast dat ik 'm beetheb,
dus ga ik alles op alles zetten.
De deur is daarbeneden, denk ik. Zeg 't hem.
Mir1, we zien de deur en zijn in positie.
Daar, 't licht. - Zeg hun dat we hen zien.
Mir2, we zien je lichten.
Handhaaf je positie. - In orde.
Daar is de uitweg.
Nee, we zijn gestopt... en we zitten vast.
Zie je, 't is net of je 'n muur raakt.
We zitten vast, muurvast.
Niets.
We zijn 'm kwijt, denk ik.
Ik weet me geen raad.
Er is vast niets veranderd, maar laten we 't nog 's proberen.
Oké, ik ga eventjes terug, laat wat vieren,
en ga er dan tegenaan.
We komen weer op dezelfde plek en...
We zijn op weg! - Ga op 't licht af, Jake.
Ga naar 't licht toe.
Mir2, hou je lichten naar omlaag.
Hou je lichten naar omlaag.
Begrepen. Houd ze naar omlaag. - Ik blijf schokken voelen.
Ik denk dat ik 'm nog steeds heb.
Vandaar dat ze deze kant op komen. - O, mijn God.
Zeg hun ons in beeld te nemen en te kijken of we Elwood hebben.
Zien jullie Elwood?
Mijn God, hij heeft 'm! - Dat ziet er fantastisch uit. Prachtig.
Zien jullie Elwood?
Ja, we zien 'm. - We hebben 'm.
'T Is ons gelukt, papaatje.
Goed gedaan. - Iedereen heeft prima werk geleverd.
Elwood is veilig en wel.
En de tijd is 6 u 16,
11 september 2001.
Tot later.
Wat is er juist gaande? - De ergste terroristische aanval ooit.
We gingen allemaal op in wat we deden en we vonden 't
allemaal vreselijk belangrijk.
...geraakt door 2 aparte lijnvliegtuigen.
En toen was er die gruwelijke gebeurtenis die ons helemaal ontnuchterde.
De ochtend na de aanval van 11 september
moest ik bedenken hoe onbelangrijk deze expeditie in één klap werd.
'T Stelde gewoon niet veel meer voor.
De emotionele parallellen kwamen 't eerst.
We begrepen nu hoe 't aanvoelde om getuige te zijn van 'n tragedie,
dat gevoel van shock en verbijstering,
en 't ongeloof dat 't ondenkbare is gebeurd.
'T Gebeurt nu en dan dat 't leven je op de kop zit,
maar ik ben nog al onderuitgehaald,
wij allemaal, we staan op en we doen verder.
Dat is 't wat ons groot maakt, denk ik.
Iedereen besloot om de expeditie verder te zetten.
Ik denk dat, nadat wij over de eerste schok heen waren,
de Titanic weer belangrijk leek te worden...
niet zozeer voor zichzelf, maar als symbool
van wat er kan gebeuren als waarschuwingen worden genegeerd.
En hoe ik denk dat wij allemaal de dood zullen trotseren als hij zich aanmeldt.
Archie Frost bevond zich die nacht in de machinekamer.
Hij was pas vooraan in de 20 en hij had
met Thomas Andrews gewerkt toen 't schip werd gebouwd.
Na 'n zeker punt was Andrews naar beneden gekomen en zei 'm:
'Dit schip heeft niet lang meer te leven.
Als je hier blijft, zul je sterven.'
Waarop Archie Frost zei:
'We blijven hier zolang als we hier moeten blijven.'
Dat zijn de alledaagse helden: De mensen die die machines bedienden,
die de generatoren draaiend hielden en voor stroom bleven zorgen voor de telegraaf.
Die de massa's kalm hielden.
De gewone held is de man of de vrouw die naast je staat.
Als je 't achterschip ziet, waar 1.500 mensen
waren omgekomen, vind ik er echt geen woorden voor.
Je moet wel emotioneel worden.
'T Lijdt geen twijfel dat er mensen mee ten onder gingen in 't achterschip.
Maar ze zijn niet langer daar.
Elk spoor van hun menselijk bestaan is opgelost in de oceaan.
Oké, Mir 2, zet je in positie om de plaat neer te laten.
In positie om de plaat neer te laten.
De 1.500 zielen die hier verloren gingen, spreken nog steeds,
herinneren ons er altijd aan dat 't ondenkbare kan gebeuren,
ware 't niet voor onze waakzaamheid, nederigheid en mededogen.
Vaarwel.
We waren lange tijd op zee geweest.
Ik dacht eraan om weer thuis te zijn.
Dan op de dag van ons vertrek,
stond er aan 't achterschip iets als 'n witte regenboog.
'T Had bijna 't effect van 'n stralenkrans
boven 't wrak van de Titanic.
En 't voelde ook etherisch aan.
Volgens mij ga je weg bij de Titanic, maar gaat hij nooit bij jou weg.
Hij is altijd daar, en vaak als ik m'n ogen sluit,
ben ik ineens terug daar
en zweef ik boven 't wrak,
en is 't of ik 'n Geest uit de Afgrond ben.
Ter nagedachtenis aan Walter Lord
Rip & Bewerking: FB&F Crew www.nlondertitels.com